نشریه انجمن علمی روانشناسی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، ابهر، ایران

3 استاد تمام گروه مشاوره، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

10.22034/ijfp.2021.245578

چکیده

شرایط ناشی از کرونا ویروس باعث بروز استرس در افراد شده و آسیب‌های زیادی به آنان وارد ساخته است. شرایط آسیب‌زایی همچون استرس پس از سانحه که ممکن است باعث روابط ناکارآمد و حتی خشونت میان همسران شود.  پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی خشونت خانگی علیه زنان در دوران قرنطینه کرونا ویروس براساس انعطاف‌پذیری شناختی با نقش واسطه‌ای تاب‌آوری انجام شد. پژوهش حاضر جزء مطالعات همبستگی بود.  به منظور دستیابی به هدف نمونه‌ای شامل 241 زن متأهل در شهر کرج توسط پرسشنامه‌های خشونت علیه زنان (VTWI)، انعطاف­پذیری شناختی (CFI) و مقیاس تاب­آوری (CD-RISC) به صورت اینترنتی و از طریق شبکه های اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفتند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله مراتبی به روش بارون و کنی (1986) و نرم افزار SPSS-25 استفاده شد. [B1] یافته‌های به دست آمده نشان داد که اثر مستقیم و مثبت انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در مؤلفه‌های ادراک کنترل‌پذیری، و ادراک توجیه رفتار بر تاب‌آوری معنادار است (0001/0> P < /span>)[B2] . بین تاب‌آوری و خشونت خانگی رابطه‌ی مثبت معناداری وجود دارد (05/0> P < /span>)[B3] . همچنین تاب‌آوری در رابطه بین مؤلفه‌های ادراک کنترل‌پذیری و ادراک توجیه رفتار با خشونت خانگی نقش میانجی دارد (05/0> P < /span>)[B4] . با توجه به یافته‌های به دست آمده می‌توان نتیجه گرفت انعطاف‌پذیری شناختی، توانایی پیش‌بینی تاب‌آوری و خشونت خانگی علیه زنان را دارد[B5] .   

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Predicting domestic violence against women during coronavirus quarantine based on cognitive flexibility: The mediating role of resilience

نویسندگان [English]

  • Zhaleh Koohboomi 1
  • Mohammad Ghamari 2
  • Simin Hosseinian 3

1 PhD Student of Consulting, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Associate Professor of Counseling, Islamic Azad University of Abhar, Abhar, Iran

3 Professor Department of counseling, Al-Zahra University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Coronavirus conditions have caused stress in people and have imposed much damage on them. Traumatic conditions such as post-traumatic stress disorder (PTSD) cause dysfunctional relationships and even violence between spouses. The present study was an attempt to predict domestic violence against women during coronavirus quarantine based on cognitive flexibility with the mediating role of resilience. The present correlational type of study was conducted on a sample of 241 married women in the Karaj city by using the violence against women questionnaire (VTWI), cognitive flexibility inventory (CFI), and resilience scale (CD-RISC). The results of the present study revealed that the direct and positive effects of psychological flexibility on the components of controllability perception and the direct and positive effects of behavior justification perception on resilience were significant. There was a significant and positive relationship between resilience and domestic violence. Resilience also mediated the relationship between the components of controllability perception and behavior justification perception and domestic violence. Results of the present study revealed that women's psychological factors play a major role in causing violence towards them, and therapists can consider these factors in the treatment sessions of women under violence to reduce violence towards women.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive flexibility
  • resilience
  • Coronavirus
  • Domestic Violence
اصلانی، خ.، خدادادی اندریه، ف.، امان‌الهی، ع.، رجبی، غ.، و استیس، س. (1398). اثربخشی زوج‌درمانی متمرکز بر خشونت خانگی در خشونت علیه زنان: مداخله در رابطه زوجین ناسازگار ساکن شهر اهواز. مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 9، 232-213.
عتصامی‌پور، ر. (1391). مقایسه همسرآزاری، عزت‌نفس و اختلالات جنسی در زنان متأهل شهر و روستا. پژوهش و سلامت، 2، 199-191.
خجسته‌مهر، ر.، امان‌الهی، ع.، زهره‌ای، ا.، و رجبی، غ. (1393). سبک‌های دلبستگی، اسناد علّی و اسناد مسوولیت به‌عنوان پیش‌بین‌های خشونت علیه زنان. روانشناسی خانواده، 1، 52-41.
خسروی، ز. و خاقانی‌فرد، م. (1383). بررسی رابطه همسرآزاری با تمایل به افکار خودکشی و آسیب‌رسانی به همسر در زنان شهر تهران.‌ مطالعات اجتماعی-
 
     روان‌شناختی زنان، 2، 114-99.
خیراللهی، م.، جعفری، ا.، قمری، م.، و باباخانی، و. (1398). طراحی مدل پیش‌بینی انعطاف‌پذیری شناختی براساس تحلیل روند تغییرات چرخه زندگی در زوجین متقاضی طلاق. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 10، 180-157.
زارع، ح.، و  برادران، م. (1397). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در بهبود مهارشناختی و انعطاف‌پذیری شناختی دانشجویان مضطرب. روانشناسی کاربردی، 12، 511-491.
شفیعی، م.، بشرپور، س.، و حیدری‌راد، ح. (1395). مقایسه نگرش‌های ناکارآمد و انعطاف‌پذیری شناختی در زنان با و بدون سابقه طلاق. زن و فرهنگ، 8، 112-103.
صداقت‌خواه، ع.، و بهزادی‌پور، س. (1396). پیش‌بینی کیفیت روابط زناشویی براساس باورهای ارتباطی، ذهن‌آگاهی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی. زن و جامعه، 8، 77-57.
عرب‌زاده، ا.، سودانی، م.، شعاع کاظمی، م.، و شهبازی، م. (1399). اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر تاب‌آوری و بهزیستی روان‌شناختی زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره. پژوهش‌های مشاوره، 19، 122-100.
عرب‌زاده، ا.، سودانی، م.، و شهبازی، م. (1399). اثربخشی رویکرد تلفیقی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT) بر تاب‌آوری و بهزیستی روان‌شناختی زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره. روانشناسی خانواده، 7، 54-39.
علاقبند، ل.، شریفی، ح.، فرزاد، و.، و آقایوسفی، ع. (1399). پیش‌بینی طلاق عاطفی براساس سواد عاطفی، سبک‌های مقابله‌ای، کیفیت زندگی، هیجان‌خواهی با میانجی‌گری تاب‌آوری. علوم روانشناختی، 19، 743-733.
عیسی‌زادگان ع.، و دوستعلیزاده س. (1399). مقایسه‌ی انعطاف‌پذیری شناختی، هم‌جوشی و گسلش شناختی در زنان و مردان متقاضی طلاق. پرستاری، مامایی و پیراپزشکی، ۵، 26-15.
فصیحی، ر.،  اسدی، ج.، حسن‌زاده، ر.، و درخشانپور، ف. (1398). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری شناختی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گرگان. مطالعات ناتوانی، 9، 45-45.
گال، ج.، بورگ، و.، و گال، م. (1398). روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی. ترجمه کیامنش، ع.، علامت‌ساز، م. عریضی، ح.، باقری، خ. نصر، ا . تهران: سمت.
محمدی، م.، جزایری، ع.، رفیعی، م.، جوکار، ب.، و پورشهناز، ع. (1384). بررسی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری در افراد در معرض سوء مصرف مواد مخدر. روانشناسی دانشگاه تبریز، 2 و 3، 214-193.
 
 
 
REFERENCES
Baron, R. M., Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal Personality Social Psychology, 51,1173- 1182.
Benadé, P., Du Plessis, E., & Koen, M. P. (2017). Exploring resilience in nurses caring for older persons. health sa gesondheid, 22, 138-149. doi:10.1016/j.hsag.2017.01.003
Block, J., & Kremen, A. M. (1996). IQ and ego-resiliency: conceptual and empirical connections and separateness. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 349-361. doi.org/10.1037/0022-3514.70.2.349
Bonanno, G. A., Galea, S., Bucciarelli, A., & Vlahov, D. (2007). What predicts psychological resilience after disaster? The role of demographics, resources, and life stress. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 75, 671-682. doi.org/10.1037/0022-006X.75.5.671
Boserup, B., McKenney, M., & Elkbuli, A. (2020). Alarming trends in US domestic violence during the COVID-19 pandemic. The American Journal of Emergency Medicine, 38, 2753-2755. doi: 10.1016/j.ajem.2020.04.077
Burton, N. W., Pakenham, K. I., & Brown, W. J. (2010). Feasibility and effectiveness of psychosocial resilience training: a pilot study of the READY program. Psychology, Health & Medicine, 15, 266-277. doi.org/10.1080/13548501003758710
Campbell, A. M. (2020). An increasing risk of family violence during the Covid-19 pandemic: Strengthening community collaborations to save lives. Forensic Science International: Reports, 2,
 
Cañas, J., Quesada, J., Antolí, A., & Fajardo, I. (2003). Cognitive flexibility and adaptability to environmental changes in dynamic complex problem-solving tasks. Ergonomics, 46, 482-501. doi.org/10.1080/0014013031000061640
Casale, R., Sarzi-Puttini, P., Botto, R., Alciati, A., Batticciotto, A., Marotto, D., & Torta, R. (2019). Fibromyalgia and the concept of resilience. Clin Exp Rheumatol, 37, 105-113.
Carbonella, J. Y., & Timpano, K. R. (2016). Examining the link between hoarding symptoms and cognitive flexibility deficits. Behavior Therapy, 47, 262-273. doi.org/10.1016/j.beth.2015.11.003
Connor, K. M., & Davidson, J. R. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor‐Davidson resilience scale (CD‐RISC). Depression and Anxiety, 18, 76-82.  doi: 10.1002/da.10113
Cramm, H., Norris, D., Venedam, S., & Tam‐Seto, L. (2018). Toward a model of military family resiliency: A narrative review. Journal of Family Theory & Review, 10, 620-640. doi.org/10.1111/jftr.12284
Craske, M. G. (2012). Transdiagnostic treatment for anxiety and depression. Depression and Anxiety, 29, 749-53. doi.org/10.1002/da.21992
Darnhofer, I., Lamine, C., Strauss, A., & Navarrete, M. (2016). The resilience of family farms: Towards a relational approach. Journal of Rural Studies, 44, 111-122. doi.org/10.1016/j.jrurstud.2016.01.013
Davis, M., Gilbar, O., & Padilla-Medina, D. (2020). Intimate partner violence victimization and perpetration among US adults during COVID-19: A brief report. Med Rxivdoi.org/10.1101/2020.06.08.20125914
Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34, 241-253. doi: 10.1007/s10608-009-9276-4
Färber, F., & Rosendahl, J. (2018). The association between resilience and mental health in the somatically ill: a systematic review and meta-analysis. Deutsches Ärzteblatt International, 115, 621-627. doi: 10.3238/arztebl.2018.0621
Fledderus, M., Oude Voshaar, M. A., Ten Klooster, P. M., & Bohlmeijer, E. T. (2012). Further evaluation of the psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II. Psychological Assessment, 24, 925-936. doi.org/10.1037/a0028200
Haglund, M. E., Nestadt, P. S., Cooper, N. S., Southwick, S. M., & Charney, D. S. (2007). Psychobiological mechanisms of resilience: Relevance to prevention and treatment of stress-related psychopathology. Development and Psychopathology, 19, 889-920. doi: 10.1017/S0954579407000430
Harrist, A. W., Henry, C. S., Liu, C., & Morris, A. S. (2019). Family resilience: The power of rituals and routines in family adaptive systems. In B. H. Fiese, M. Celano, K. Deater-Deckard, E. N. Jouriles, & M. A. Whisman (Eds.), APA handbook of contemporary family psychology: Foundations, methods, and contemporary issues across the lifespan (pp. 223–239). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000099-013
Henderson, L. (1996). Instructional design of interactive multimedia: A cultural critique. Educational Technology Research and Development, 44, 85-104.
Joyce, S., Shand, F., Tighe, J., Laurent, S. J., Bryant, R. A., & Harvey, S. B. (2018). Road to resilience: a systematic review and meta-analysis of resilience training programmes and interventions. BMJ Open, 8, e017858. doi.org/10.1136/bmjopen-2017-017858
Jun, W. H., & Lee, G. (2017). The role of ego-resiliency in the relationship between social anxiety and problem solving ability among South Korean nursing students. Nurse Education Today, 49, 17-21. doi.org/10.1016/j.nedt.2016.11.006
Kashdan, T. B., & Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30, 865-878. doi.org/10.1016/j.cpr.2010.03.001
Lobie, T. A., Tesfaye, D., & Abrham, A. (2020). A narrative synthesis on COVID-19 risks and concerns in developing countries: The case of Ethiopia. Journal of Public Health and Epidemiology, 12, 86-97. doi: 10.5897/JPHE2020.1221
Masten, A. S., & Barnes, A. J. (2018). Resilience in children: Developmental perspectives. Children, 5, 98. doi.org/10.3390/children5070098
McNaughton Reyes, H. L., Maman, S., Groves, A. K., & Moodley, D. (2020). Intimate partner violence and postpartum emotional distress among South African women: Moderating effects of resilience and vulnerability factors. Global Public Health, 15, 1157-1167. doi.org/10.1080/17441692.2020.1751233
Phillips, E. L. (2011). Resilience, Mental Flexibility, and Cortisol Response to the Montral Imaging Stress Task in Unemployed Men (Doctoral dissertation).
Shapiro, S. L., Carlson, L. E., Astin, J. A., & Freedman, B. (2006). Mechanisms of mindfulness. Journal of Clinical Psychology, 62, 373-386. doi.org/10.1002/jclp.20237
Shareh, H., Farmani, A., & Soltani E. (2014). Investigating the reliabil-ity and validity of the Cognitive Flexibility Inventory (CFI-I) among Iranian university students. Practice in Clinical Psychology, 2, 43-50.
Theiss, J. A. (2018). Family communication and resilience. Journal of Applied Communication Research, 46, 10-13. doi.org/10.1080/00909882.2018.1426706
Tinglöf, S., Högberg, U., Lundell, I. W., & Svanberg, A. S. (2015). Exposure to violence among women with unwanted pregnancies and the association with post-traumatic stress disorder, symptoms of anxiety and depression. Sexual & Reproductive HealthCare, 6, 50-53. doi:10.1016/j.srhc.2014.08.003
Veselska, Z., Geckova, A. M., Orosova, O., Gajdosova, B., van Dijk, J. P., & Reijneveld, S. A. (2009). Self-esteem and resilience: The connection with risky behavior among adolescents. Addictive Behaviors, 34, 287-291. doi.org/10.1016/j.addbeh.2008.11.005
Waugh, C. E., Thompson, R. J., & Gotlib, I. H. (2011). Flexible emotional responsiveness in trait resilience. Emotion, 11, 1059-1067. doi: 10.1037/a0021786
Westin, V., Hayes, S. C., & Andersson, G. (2008). Is it the sound or your relationship to it? The role of acceptance in predicting tinnitus impact. Behaviour Research and Therapy, 46, 1259-1265. doi.org/10.1016/j.brat.2008.08.008
Whiting, D. L., Deane, F. P., Simpson, G. K., McLeod, H. J., & Ciarrochi, J. (2017). Cognitive and psychological flexibility after a traumatic brain injury and the implications for treatment in acceptance-based therapies: A conceptual review. Neuropsychological Rehabilitation, 27, 263-299. doi.org/10.1080/09602011.2015.1062115