نشریه انجمن علمی روانشناسی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور، تهران

2 دانشگاه محقق اردبیلی

10.29252/ijfp.6.2.43

چکیده

دلزدگی زناشویی یکی از مهم‌ترین معضلات خانواده‌ها در دهه‌های اخیر است و عوامل متعددی در شکل‌گیری آن سهم دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش ابعاد تاریک شخصیت، تمایزیافتگی و نقش‌های جنسیتی در پیش‌بینی دلزدگی زناشویی زوجین بود. روش پژوهش حاضر توصیفی همبستگی بود. تعداد 210 نفر (126 مرد و 84 زن متاهل) انتخاب شدند و پرسشنامه سه‌گاانه تاریک شخصیت (D3S)، پرسشنامه تمایزیافتگی خود (DSS)، پرسشنامه نقش جنسیتی (BSRI) و پرسشنامه دلزدگی زناشویی (MBS) را تکمیل کردند. نتایج پژوهش نشان داد بین تمایزیافتگی مردان و دلزدگی زناشویی رابطه منفی معناداری وجود دارد. همچنین نتایج پژوهش حاضر مشخص ساخت برای زنان، بین ابعاد تاریک شخصیتی ماکیاولیسم و جامعه‌ستیزی و دلزدگی زناشویی رابطه مثبت معنادار وجود دارد و همچنین زنانگی و مطلوبیت اجتماعی به گونه‌ای منفی و معنادار با دلزدگی زناشویی همبسته بود. نتیجه تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که تمایزیافتگی، مردانگی و مطلوبیت اجتماعی (مؤلفه‌های نقش‌های جنسیتی) سهم معناداری در پیش‌‌بینی دلزدگی زناشویی مردان دارند. در مورد زنان نیز ابعاد تاریک شخصیتی ماکیاولیسم و جامعه‌ستیزی به گونه‌ای معنادار، دلزدگی زناشویی را پیش‌بینی کرد. بر اساس نتایج به‌دست آمده می‌توان گفت که با ارائه آموزش‌های لازم در زمینه ارتقاء خودتمایزیافتگی و نقش‌های جنسیتی و برخی ویژگی‌های شخصیتی، می‌توان از میزان دلزدگی زناشویی در بین زوجین کاست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The role of dark personality dimensions, self-differentiation and gender roles in predicting marital burnout

نویسندگان [English]

  • Fereshteh Pourmohseni Kolouri 1
  • Negar Zohri 1
  • Akbar Atadokht 2
  • Mehri Mowlaie 2

چکیده [English]

Marital burnout has been one of the most important problems for families in recent decades, and many factors contribute to its formation. The purpose of this study was to investigate the role of dark personality, self-differentiation and gender roles in prediction marital burnout. This research was a descriptive-correlational study. 210 married people (126 men and 84 women) selected and completed the questionnaires of dark triad personality (D3S), self-differentiation questionnaire (DSS), gender roles questionnaire (BSRI) and marital burnout questionnaire (MBS). The results showed that there is a negative and significant relationship between men’s differentiation and marital burnout. In the case of women, the results showed that there is a positive and significant relationship between Machiavellianism and psychopathy with marital burnout also femininity and androgyny was negatively and significantly correlated with marital burnout. The results of multiple regression analysis also indicated that self-differentiation, masculinity and androgyny (components of gender roles) had a significant role in predicting men’s marital burnout. In the case of women, Machiavellianism and psychopathy had a significant role in predicting women’s marital burnout. Based on the results, it can be said that by providing the necessary training in the field of promoting self-differentiation and gender roles and some personality traits, the rate of marital boredom among couples can be reduced.

کلیدواژه‌ها [English]

  • dark personality
  • Self-Differentiation
  • Gender roles
  • marital burnout
  1. برنشتاین، ف. چ.، و برنشتاین، م. ت. (1996). روش‌های درمان مشکلات زناشویی. ترجمه حسن توزنده‌جانی و نسرین کمال‌پور. (1380). مشهد. نشر مرندیز.
  2. برنشتاین، ف. چ.، و برنشتاین، م. ت. (1996). روش‌های درمان مشکلات زناشویی. ترجمه حسن توزنده‌جانی و نسرین کمال‌پور. (1380). مشهد. نشر مرندیز.
  3. برهانی‌زاد، ش.، و عبدی، ر. (1396). نقش ابعاد مثلث تاریک شخصیت در پیش‌بینی صمیمیت و نگرش به خیانت زوجین متقاضی طلاق. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار) (روانشناسی کاربردی)، 11، 26-17.
  4. برهانی‌زاد، ش.، و عبدی، ر. (1396). نقش ابعاد مثلث تاریک شخصیت در پیش‌بینی صمیمیت و نگرش به خیانت زوجین متقاضی طلاق. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار) (روانشناسی کاربردی)، 11، 26-17.
  5. بلالی، ا.، بختیاری سفر، ز.، محمدی، ا.، و محققی، ح. (1395). عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان. جامعه شناسی کاربردی, 27، 132-117.
  6. بلالی، ا.، بختیاری سفر، ز.، محمدی، ا.، و محققی، ح. (1395). عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان. جامعه شناسی کاربردی, 27، 132-117.
  7. بیرامی، م.، فهیمی، ص.، اکبری، ا.، و امیری پیچاکلایی، ا. (1391). پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی و مؤلفه‌های تمایزیافتگی. اصول بهداشت روانی، 14، 77-64.
  8. بیرامی، م.، فهیمی، ص.، اکبری، ا.، و امیری پیچاکلایی، ا. (1391). پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی و مؤلفه‌های تمایزیافتگی. اصول بهداشت روانی، 14، 77-64.
  9. رحیمی بد، م.، و رضایی، ا. (1394). پیش‌بینی دلزدگی زناشویی بر اساس کلیشه‌های جنسیتی و تضاد نقش در زوجین. دومین کنفرانس بین المللی پژوهش در مهندسی علوم و تکنولوژی. دبی.
  10. رحیمی بد، م.، و رضایی، ا. (1394). پیش‌بینی دلزدگی زناشویی بر اساس کلیشه‌های جنسیتی و تضاد نقش در زوجین. دومین کنفرانس بین المللی پژوهش در مهندسی علوم و تکنولوژی. دبی.
  11. ساداتی، س.، مهرابی‌زاده هنرمند، م.، و سودانی، م. (1393). رابطه علی تمایزیافتگی، نورزگرایی و بخشندگی با دلزدگی زناشویی با واسطه تعارض زناشویی. روانشناسی خانواده، 1، 68-55.
  12. ساداتی، س.، مهرابی‌زاده هنرمند، م.، و سودانی، م. (1393). رابطه علی تمایزیافتگی، نورزگرایی و بخشندگی با دلزدگی زناشویی با واسطه تعارض زناشویی. روانشناسی خانواده، 1، 68-55.
  13. سنبلی بیگدلی، م. (1392). بررسی تمایزات نسلی باورهای نقش‌های جنسیتی و ارتباط آن با سازگاری، انتظارات و تعارض زناشویی در زنان شهر کاشان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
  14. سنبلی بیگدلی، م. (1392). بررسی تمایزات نسلی باورهای نقش‌های جنسیتی و ارتباط آن با سازگاری، انتظارات و تعارض زناشویی در زنان شهر کاشان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
  15. شفیعی, ز.، و قمرانی، ا. (1395). نقش شخصیت تاریک و شکفتگی در دلزدگی زناشویی زوجین. فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه، 8 ،94-77.
  16. شفیعی, ز.، و قمرانی، ا. (1395). نقش شخصیت تاریک و شکفتگی در دلزدگی زناشویی زوجین. فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه، 8 ،94-77.
  17. کاظمیان مقدم، ک.، مهرابی‌زاده، ه.،کیامنش، ر.، و حسینیان، س. (1395). نقش تمایزیافتگی، معناداری زندگی و بخشودگی در پیش‌بینی رضایت زناشویی. روانشناسی خانواده، 3 ،82-71.
  18. کاظمیان مقدم، ک.، مهرابی‌زاده، ه.،کیامنش، ر.، و حسینیان، س. (1395). نقش تمایزیافتگی، معناداری زندگی و بخشودگی در پیش‌بینی رضایت زناشویی. روانشناسی خانواده، 3 ،82-71.
  19. نجف‌لویی، ف. (1385). نقش تمایز خود در روابط زناشویی. مجله اندیشه های نوین تربیتی،2، 37-27.
  20. نجف‌لویی، ف. (1385). نقش تمایز خود در روابط زناشویی. مجله اندیشه های نوین تربیتی،2، 37-27.
  21. Back, M. (2015). The social consequences of personality: Six suggestions for futer research. European Journal of Personality, 29, 296-307. [DOI:10.1002/per.1998]
  22. Back, M. (2015). The social consequences of personality: Six suggestions for futer research. European Journal of Personality, 29, 296-307. [DOI:10.1002/per.1998]
  23. Bem, S. L. (1981). Gender schema theory: A cognitive account of sex typing. Psychological Review, 88, 354-364. [DOI:10.1037/0033-295X.88.4.354]
  24. Bem, S. L. (1981). Gender schema theory: A cognitive account of sex typing. Psychological Review, 88, 354-364. [DOI:10.1037/0033-295X.88.4.354]
  25. Bowen, M. (1978). Family therapy in clinicalpractice. new york: Aronson.
  26. Bowen, M. (1978). Family therapy in clinicalpractice. new york: Aronson.
  27. Brown, H., & Roberts, J. (2014). Gender role identity, breadwinner status and psychological well-being in the household. England: Department of Economics University of Sheffield.
  28. Brown, H., & Roberts, J. (2014). Gender role identity, breadwinner status and psychological well-being in the household. England: Department of Economics University of Sheffield.
  29. Buser, T. J., Pertuit, T. L., & Muller, D. L. (2019). Nonsuicidal self‐injury, stress, and self‐differentiation. Adultspan Journal, 18, 4-16. [DOI:10.1002/adsp.12065]
  30. Buser, T. J., Pertuit, T. L., & Muller, D. L. (2019). Nonsuicidal self‐injury, stress, and self‐differentiation. Adultspan Journal, 18, 4-16. [DOI:10.1002/adsp.12065]
  31. Cai, H., & Luo, Y.L. (2018). Handbook of Trait Narcissism. New York: Springer.
  32. Cai, H., & Luo, Y.L. (2018). Handbook of Trait Narcissism. New York: Springer.
  33. Closson, K., Hatcher, A., Sikweyiya, Y., Washington, L., Mkhwanazi, S., Jewkes, R., ...& Gibbs, A. (2020). Gender role conflict and sexual health and relationship practices amongst young men living in urban informal settlements in South Africa. Culture, Health & Sexuality, 22, 31-47. [DOI:10.1080/13691058.2019.1568578]
  34. Closson, K., Hatcher, A., Sikweyiya, Y., Washington, L., Mkhwanazi, S., Jewkes, R., ...& Gibbs, A. (2020). Gender role conflict and sexual health and relationship practices amongst young men living in urban informal settlements in South Africa. Culture, Health & Sexuality, 22, 31-47. [DOI:10.1080/13691058.2019.1568578]
  35. Durham-Fowler, J. N. (2010).Therapeutic assessment with couples. A dissertation forthe degree of doctor of philosophy, University of Texas at Austin.
  36. Durham-Fowler, J. N. (2010).Therapeutic assessment with couples. A dissertation forthe degree of doctor of philosophy, University of Texas at Austin.
  37. Faulkner, A. R. (2002). Gender-related influences on marital satisfaction and marital conflict over time for husbands and wives. Ph.D thesis, the University of Georgia.
  38. Faulkner, A. R. (2002). Gender-related influences on marital satisfaction and marital conflict over time for husbands and wives. Ph.D thesis, the University of Georgia.
  39. Greene, W. (2001). Estimating econometric models with fixed effects. Department of Economics, Stern School of Business, New York University.
  40. Greene, W. (2001). Estimating econometric models with fixed effects. Department of Economics, Stern School of Business, New York University.
  41. Hentschel, T., Heilman, M. E., & Peus, C. V. (2019). The multiple dimensions of gender stereotypes: a current look at men's and women's characterizations of others and themselves. Frontiers in psychology, 10, 11-20. [DOI:10.3389/fpsyg.2019.00011]
  42. Hentschel, T., Heilman, M. E., & Peus, C. V. (2019). The multiple dimensions of gender stereotypes: a current look at men's and women's characterizations of others and themselves. Frontiers in psychology, 10, 11-20. [DOI:10.3389/fpsyg.2019.00011]
  43. Jonason, P. K., & Webster, G. D. (2010). The dirty dozen: A concise measure of the dark triad. Psychological Assessment, 22, 420-432. [DOI:10.1037/a0019265]
  44. Jonason, P. K., & Webster, G. D. (2010). The dirty dozen: A concise measure of the dark triad. Psychological Assessment, 22, 420-432. [DOI:10.1037/a0019265]
  45. Jonason, P., & Kavanagh, P. (2010). The dark side of love: love styles and the dark triad. Personality and Individual Difference, 49, 606-610. [DOI:10.1016/j.paid.2010.05.030]
  46. Jonason, P., & Kavanagh, P. (2010). The dark side of love: love styles and the dark triad. Personality and Individual Difference, 49, 606-610. [DOI:10.1016/j.paid.2010.05.030]
  47. Kayser, K. (1995). When love dies: The process of marital disaffection. NY: Guilford. [DOI:10.1037/t47903-000]
  48. Kayser, K. (1995). When love dies: The process of marital disaffection. NY: Guilford. [DOI:10.1037/t47903-000]
  49. Lampis, J., Cataudella, S., Agus, M., Busonera, A., & Skowron, E. A. (2019). Differentiation of self and dyadic adjustment in couple relationships: A dyadic analysis using the actor‐partner interdependence model. Family process, 58, 698-715. [DOI:10.1111/famp.12370]
  50. Lampis, J., Cataudella, S., Agus, M., Busonera, A., & Skowron, E. A. (2019). Differentiation of self and dyadic adjustment in couple relationships: A dyadic analysis using the actor‐partner interdependence model. Family process, 58, 698-715. [DOI:10.1111/famp.12370]
  51. Li, X., Zhou, N., Fang, X., & Cao, H. (2020). Marital conflict resolution and marital affection in Chinese marriage: Integrating variable-centered and person-centered approaches. Marriage & Family Review, 56, 369-389. [DOI:10.1080/01494929.2020.1712575]
  52. Li, X., Zhou, N., Fang, X., & Cao, H. (2020). Marital conflict resolution and marital affection in Chinese marriage: Integrating variable-centered and person-centered approaches. Marriage & Family Review, 56, 369-389. [DOI:10.1080/01494929.2020.1712575]
  53. Lickani, A. (2013.). Differentiation and intimate partner violence. Dissertation for Doctor of Philosophy, Collage of Human Ecology, Kansas State University.
  54. Lickani, A. (2013.). Differentiation and intimate partner violence. Dissertation for Doctor of Philosophy, Collage of Human Ecology, Kansas State University.
  55. Mazzarantani, J. (2011). The devorce survival guide: What you need to know to protect your emotional and financial security. Miami: Jules Mazzarantani PLLC.
  56. Mazzarantani, J. (2011). The devorce survival guide: What you need to know to protect your emotional and financial security. Miami: Jules Mazzarantani PLLC.
  57. Nurhayati, S. R., Faturochman, F., & Helmi, A. F. (2019). Marital quality: A conceptual review. Buletin Psikologi, 27, 109-124. [DOI:10.22146/buletinpsikologi.37691]
  58. Nurhayati, S. R., Faturochman, F., & Helmi, A. F. (2019). Marital quality: A conceptual review. Buletin Psikologi, 27, 109-124. [DOI:10.22146/buletinpsikologi.37691]
  59. Pines, A. (2003). The relationsheep between career and couple burnout: Im;lications for career and couple counseling. Journal of Employment Counseling, 40, 50-64. [DOI:10.1002/j.2161-1920.2003.tb00856.x]
  60. Pines, A. (2003). The relationsheep between career and couple burnout: Im;lications for career and couple counseling. Journal of Employment Counseling, 40, 50-64. [DOI:10.1002/j.2161-1920.2003.tb00856.x]
  61. Priest, J. B. (2017). Examining differentiation of self as amediator in the biobehavioral family model. Journal of Marital and Family Therapy, 45, 161-175 [DOI:10.1111/jmft.12301]
  62. Priest, J. B. (2017). Examining differentiation of self as amediator in the biobehavioral family model. Journal of Marital and Family Therapy, 45, 161-175 [DOI:10.1111/jmft.12301]
  63. Skowron, E.A. & Friedlander, M.L. (1998). The differentiation of self inventory: Developmentand initial validation. Journal of Counseling Psychology, 45, 235-246. [DOI:10.1037/0022-0167.45.3.235]
  64. Skowron, E.A. & Friedlander, M.L. (1998). The differentiation of self inventory: Developmentand initial validation. Journal of Counseling Psychology, 45, 235-246. [DOI:10.1037/0022-0167.45.3.235]
  65. Usal, A. (2016). Predicting relationship satisfaction: Dark triad personality traits, love attitudes, attachment dimensions.
  66. Usal, A. (2016). Predicting relationship satisfaction: Dark triad personality traits, love attitudes, attachment dimensions.
  67. Istanbul: Thesis the Degree of Master of Arts in Clinical Psychology at the Dogus University.
  68. Istanbul: Thesis the Degree of Master of Arts in Clinical Psychology at the Dogus University.