نشریه انجمن علمی روانشناسی ایران

نویسندگان

دانشگاه علامه طباطبایی

10.29252/ijfp.6.1.3

چکیده

وجود افسردگی در زنان می‌تواند سلامت جسم و روان آنها و تربیت فرزندان را به شکل منفی تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی خانواده‌درمانی مبتنی بر درمان عاطفی بوئن بر کارکردهای تحولی خانواده و روان‌بنه‌های هیجانی ناسازگار زنان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی بود. روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون- پیگیری با گروه کنترل بود. نمونه‌ای مشتمل بر 40 نفر از زنان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی که به بیمارستان‌های روانپزشکی شهر تهران مراجعه و تحت درمان دارویی قرار داشتند، انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت خانواده درمانی عاطفی بوئن قرار گرفتند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. هر دو گروه در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری به مقیاس روان‌بنه‌های هیجانی (ESS) و پرسشنامه سنجش کارکردهای تحولی خانواده (DFFAQ) پاسخ دادند. یافته‌ها تفاوت معناداری را بین عملکرد دو گروه آزمایش و کنترل در نمرات کارکرهای تحولی خانواده و روان‌بنه‌های هیجانی در مرحله پس‌آزمون و پیگیری را نشان داد. براساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که خانواده‌درمانی مبتنی بر درمان عاطفی بوئن، یک درمان موثر برای بهبود کارکردهای تحولی خانواده و کاهش روان‌بنه‌های هیجانی زنان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effectiveness of family therapy based on bowen's emotional treatment on developmental functions of family and maladaptive emotional schemes among women with major depressive disorder

نویسندگان [English]

  • Hamid Krgar Barzi
  • Asgar Choubdary
  • Jafar Samari Safa

چکیده [English]

Depression in women can negatively affect their mental and physical health and offspring. The purpose of the present study was to examine the effectiveness of family therapy based on Bowen's emotional treatment on developmental functions of family and reducing maladaptive emotional schemes among women with major depressive disorder. The research method was quasi experimental with pretest-posttest and follow-up with control group design. From all the women with major depressive disorder who referred to Tehran psychiatric hospitals, 40 women with major depressive disorder that were under medical treatment, selected and were randomly assigned to experimental and control groups (20 each). The experimental group received Bowen's emotional Family therapy and the control group did not receive any intervention. Both groups completed the Emotional Schemes Scale (ESS) and Developmental Family Functioning Assessment scale (DFFAQ) in three stages of pre-test, post-test and follow-up. Findings showed a significant difference between the performance of both experimental and control groups in the scores of developmental functions of family and emotional schemes in post-test and follow up stages. Based on the findings of this study, it can be concluded that family therapy based on Bowen's emotional treatment is effective in improving developmental functions of family and reducing maladaptive emotional schemes among women with major depressive disorder.

کلیدواژه‌ها [English]

  • family therapy
  • family functions
  • emotional schemes
  • major depressive
  1. ارمی، ح.، اژه‌ای، ج.، محمدخانی، ش.، و بادله، م. (1395). مقایسه‌ی روان‌بنه‌های هیجانی میان افراد معتاد و غیر معتاد. مجله روانشناسی، 20، 291-282 بشارت، م. ع.، رستمی، ر.، قره‌باغی، ف.، و لواسانی، م. غ. (1394). طراحی و بررسی اثربخشی مداخله ای بر اساس نظریه نظام‌های خانواده بوون برای ارتقای سلامت و کیفیت روابط. مجله علوم روانشناختی، 14، 179-168.
  2. پورسینا، ز.، طهماسیان، ک.، و صادقی، م. ا. (1393). نقش واسطه‌ای ایمنی هیجانی در رابطه بین کارکرد خانواده و مشکلات رفتاری کودک. روانشناسی خانواده، ۱، 78-69.
  3. رمضان‌زاده، ف.، مرادی، ع.، و محمدخانی، ش. (1394). اثربخشی آموزش مهارت‌های نظم جویی خطر ابتلا به مواد مصرفی در نوجوانان در معرض خطر. مجله روانشناسی، 74، 392-380.
  4. سادوک، ب. ج.، سادوک، و.، و روییز، پ. (2014). خلاصه روانپزشکی: روانپزشکی بالینی علوم رفتاری. ترجمه رضاعی (1396). تهران: انتشارات ارجمند.
  5. شکیبایی، ط.، اسماعیلی، م.، و کرمی، ا.، (1385). بررسی تاثیر آموزش خود متمایزسازی بر کاهش مشکلات روانی زنان مطلقه تهران در سال 1385. مجله روانشناسی تربیتی، 2، 131 تا 115.
  6. عالی، ش.، امین یزدی، س. ا.، عبدخدائی، م. س.، غنایی چمن‌آباد، ع.، و محرمی، ف. (1393). تدوین و اعتبار یابی پرسشنامه سنجش کارکرد تحولی خانواده. پژوهش‌های روانشناسی بالینی و مشاوره، 3، 176-157.
  7. غفاری، ف.، رفیعی، ح.، و ثنایی، باقر. (1389). اثربخشی آموزش خانواده با استفاده از تئوری سیستمی بوئن بر تمایزیافتگی و کارکرد خانواده‌های دارای فرزند معتاد. فصلنامه خانواده پژوهش، 6، 239-227.
  8. قربانی، ا.، و گلچین، م. (1388). بررسی وضعیت سلامت روان زنان در استان قزوین. دانشگاه علوم پزشکی قزوین، 15، 62-56.
  9. قره‌باغی، ف.، بشارت، م. ع.، رستمی، ر.، و لواسانی، م. (1394). طراحی و بررسی اثربخشی مداخله‌ای بر اساس نظریه نظام‌های خانواده بوئن برای ارتقای سلامت و کیفیت روابط. مجله علوم روانشناختی، 54، 179-169.
  10. گلدنبرگ، ه.، و گلدنبرگ، ای. (2012). خانواده درمانی. ترجمه فیروزبخت، م (1396). تهران: انتشارات روان.
  11. نبوی حصار، ج.، عارفی، م.، یوسفی، ن. (1396). مقایسه اثربخشی خانواده‌درمانی مبتنی بر دیدگاه نظام‌های خانوادگی بوئن و معنادرمانی بر کیفیت زناشویی و میل به طلاق مراجعین خواستار طلاق. روانشناسی خانواده، ۴، 60-43.
  12. نظرپور، ف.، و شیرینی، خ. (1393). بررسی شاخص‌های سلامت روان در زنان شاغل و غیرشاغل شهر ایلام. دانشگاه علوم پزشکی ایلام. 20، 80-75.
  13. یوسفی، ن. (1390). مقایسه ی اثربخشی دو رویکرد خانواده درمانی مبتنی بر طرحواره درمانی و نظام عاطفی بوون بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه در مراجعان متقاضی طلاق شهر سقز. مجله اصول بهداشت روانی. 13، 373-356.
  14. Aali, S., & Kadivar, R. (2015). Predicting the mental health profile based on the developmental family function components. Journal of Fundamentals of Mental Health, 17(6), 300-307.
  15. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). American Psychiatric Pub. [DOI:10.1176/appi.books.9780890425596]
  16. Asarnow, J. R., Jaycox, L. H., & Tompson, M. C. (2001). Depression in youth: Psychosocial interventions. Journal of Clinical Child Psychology, 30(1), 33-47. [DOI:10.1207/S15374424JCCP3001_5]
  17. Beck, J. S. (2011). Cognitive therapy for challenging problems: What to do when the basics don't work. New York: Guilford Press.
  18. Bowen Center for the Study of the Family. (2009). Family Center News. [On-line]. Available: www.thebowencenter.org.
  19. Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. New York: Jason Aronson
  20. Bridge, E. N. (2019). Review of a case study in light of Bowen theory: Differentiation of self. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 3(5), 65-72. [DOI:10.31461/ybpd.556080]
  21. Craske, M. G., Meuret, A. E., Ritz, T., Treanor, M., & Dour, H. J. (2016). Treatment for anhedonia: a neuroscience driven approach. Depression and anxiety, 33(10), 927-938. [DOI:10.1002/da.22490]
  22. Dion, A. (2003). A single case study of a survivor of suicide using Bowen therapy and grief counseling. Journal of Counseling Psychology, 28, 235-246.
  23. Free, M. L. (2007). Cognitive therapy in groups: Guidelines and resources for practice. Chichester: John Wiley & Sons Press.
  24. Gandy, P. (2008). A psycho educational group treatment model for adolescence with behavior problems based on an integration of Bowen theory (BT) and rational-emotive therapy (RET). PhD Thesis. San Francisco Campus, Alliant International University.
  25. Greenspan, S. (2007). The Developmental Approach to Family Functioning: The Historical background of the different ways or lenses or theories-all different ways of looking at families a very complex process. Journal of Developmental and Learning disorders, 1, 87-142.
  26. Karakus, M. C., & Patton, L. C. (2011). Depression and the onset of chronic illness in older adults: a 12-year prospective study. The Journal of Behavioral Health Services & Research, 38(3), 373-382. [DOI:10.1007/s11414-011-9234-2]
  27. Karkhane, P., Jazayeri, R., Bahrami, F., & Fatehizadeh, M. (2015). the study of the effectiveness of the bowen self-differentiation counseling on the assertiveness of married women in Isfahan. International Journal of Life Science & pharma Research, 4(7), 164-183.
  28. Kim-Appel, D. (2003). The relationship between Bowen's concept of differentiation of self and psychological symptom status in individuals age 62 years and older. In partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of the Philosophy, University of Akron, the
  29. Lassiter, L. (2017). Undifferentiated Family Ego Mass in Bowen Therapy. Berlin: Springer, Cham. [DOI:10.1007/978-3-319-15877-8_357-1]
  30. Leahy, R. L. (2002). A model of emotional schemas. Cognitive and behavioral practice, 9(3), 177-190. [DOI:10.1016/S1077-7229(02)80048-7]
  31. Leahy, R. L. (2008). The therapeutic relationship in cognitive-behavioral therapy. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 36(6), 769-777. [DOI:10.1017/S1352465808004852]
  32. Leahy, R. L., Tirch, D., & Napolitano, L. A. (2011). Emotion regulation in psychotherapy: A practitioner's guide. New York: Guilford Press.
  33. Lim, G. Y., Tam, W. W., Lu, Y., Ho, C. S., Zhang, M. W., & Ho, R. C. (2018). Prevalence of Depression in the Community from 30 Countries between 1994 and 2014. Scientific reports, 8(1), 2861. [DOI:10.1038/s41598-018-21243-x]
  34. National Health Service. (2016). Psychological Therapies. Annual Report on the Use of IAPT Services: England 2015-16. London, UK: Health Care.
  35. Qualls, S. H., & Edwards, L. (2019). Family Systems Therapy. Oxford: Oxford University Press. [DOI:10.1093/acrefore/9780190236557.013.435]
  36. Sandage, S. J., Jankowski, P. J., Bissonette, C. D., & Paine, D. R. (2017). Vulnerable narcissism, forgiveness, humility, and depression: Mediator effects for differentiation of self. Psychoanalytic Psychology, 34(3), 300-318. [DOI:10.1037/pap0000042]
  37. Schwartz, O. S., Dudgeon, P., Sheeber, L. B., Yap, M. B., Simmons, J. G., & Allen, N. B. (2012). Parental behaviors during family interactions predict changes in depression and anxiety symptoms during adolescence. Journal of abnormal child psychology, 40(1), 59-71. [DOI:10.1007/s10802-011-9542-2]
  38. Sohrabi, R., Asadi, M., Habibollahzade, H., & Panahi, A. (2013). Relationship between self-differentiation in bowen's family therapy and psychological health. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84, 1773-1775. [DOI:10.1016/j.sbspro.2013.07.030]
  39. Son, A. (2019). Anxiety Conflicts Based on Bowen Family Systems Theory. Journal of Pastoral Care & Counseling, 73(1), 9-18. [DOI:10.1177/1542305018822959]
  40. Titelman, P. (2014). Clinical applications of Bowen family systems theory. New York: Rutledge Press. [DOI:10.4324/9781315809717]
  41. Turns, B., Ramisch, J., & Whiting, J. B. (2019). Systemically Treating Autism: A Clinician's Guide for Empowering Families. New York: Routledge Press. [DOI:10.4324/9781315141831]
  42. United States.
  43. Vancea, F. (2013). The Increase of the Differentiation Level of the Self through Unifying Personal Development. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 13(78), 180-184. [DOI:10.1016/j.sbspro.2013.04.275]
  44. World Health Organization. (2016). Depression [Online]. Available from: www.who.int/mediacentre/factsheets/fs369/en.
  45. Zahrani, S. H. (2011). Empowerment of female headed households. New York: Socialsciences.